Seitan

Seitan is een van de populairste vleesvervangers. Vooral in de zomer bij BBQ's zijn seitan worsten, seitan steaks en seitan burgers echte toppers! Het is zeer gemakkelijk - en vooral veel goedkoper - om zelf seitan te maken. Het is ook vaak veel lekkerder dan de seitan uit de gewone winkels, aangezien je het met je eigen lievelingskruiden kan maken. Speel dus maar gerust met kruiden uit verschillende eetculturen: Provençaalse kruiden, Mexicaanse kruiden, Aziatische kruiden... er zijn eindeloos mogelijke variaties voor dit eiwit-rijk recept dat een zeer aangename textuur kan toevoegen aan allerlei gerechten.


Wat heb je nodig (zoals gezegd kruiden mogelijk naar eigen wens):

500g tarwegluten (of speltgluten, of kamutgluten)
1 t.l. gemalen venkelzaad
1 t.l gemalen gemberpoeder
1 t.l. zoet paprikapoeder
1 e.l. gemalen korianderzaden
1 t.l. chillivlokken
1 e.l. zeezout (of sojasaus)
1/8 t.l. allspice (aka yeni bahar, in Turkse winkels)
1 t.l. rozemarijn
1 t.l. Provençaalse kruiden
1/2 t.l. bakkersgist (optioneel)

1 e.l. miso (of 60g edelgist)
1 e.l. liquid smoke (of gerookte paprika ipv gewoon paprikapoeder)
500-600 ml koud water*
2 e.l. olijfolie
1 e.l. tabasco (hangt natuurlijk af van hoe pikant je het wil maken. Als de chillivlokken al pikant genoeg zijn, dan hoef je natuurlijk geen extra tabasco toe te voegen)

Voorbeeld andere opties:  verse dragon, vers bonenkruid, of andere verse tuinkruiden.

Bereiding

Meng de tarwegluten, zout, gist en alle gedroogde kruiden in een kom. Meng de miso, liquid smoke, sojasaus, olijfolie en tabasco in een kop. Giet het vloeibare mengsel bij de tarwegluten en roer met een vork tot een samenhangende massa. Kneed het deeg zachtjes tot dat alle ingrediënten goed gemengd zijn.

Je kunt het deeg nu laten garen als twee of meer blokken waar je later reepjes of plakjes van snijdt. Je kunt het ook in meer stukken verdelen volgens je voorkeur: chunks voor bij stoofpotten of wok gerechten, steaks, blokken... ofwel kan je er burgers of worstjes mee maken. Voor de worstjes is het handig om met aluminiumfolie te werken, aangezien ze op deze manier hun worst vorm behouden. In dat geval is het best om ze te laten stomen. 

Om te stomen

Breng water aan de kook in je stoompan. Leg het deeg op het rooster in de pan, eventueel op een stukje bakpapier of aluminiumfolie, zodat je zeker weet dat het niet aan de pan gaat kleven. Stoom een half uurtje. Laat de seitan afkoelen in de stoompan. Zet het in de koelkast. De seitan is nog lekkerder de volgende dag.

Traditioneel koken

Breng water met 2 laurierblaadjes, 2 selderij blaadjes, muskaatnoot, 1 e.l. zout (of naar smaak) en enkele schijfjes verse gember naar smaak* (en eventueel ook een stuk zeewier  zoals wakame bvb), aan de kook. Doe het deeg erin en laat 45 minuten lang zachtjes sudderen met de deksel erop. Laat de seitan afkoelen in de bouillon. De overgebleven bouillon is erg lekker en ik gebruik die bijvoorbeeld voor stoofschotels, als basis van sausjes of om groentjes voor de BBQ in te marineren. Je kan ook gewoon de seitan koken in een kant-en-klare groenten bouillon als je wil.

*Hoeveel gember hangt af van jouw eigen voorkeur maar ook van de soort gember en van hoe vers die is. Soms als de gember heel vers is kan het veel sterker zijn van smaak.

Variatie: voeg 40g kikkererwtenmeel, linzenmeel of sojameel bij de droge ingrediënten. Dit zorgt voor een stevigere seitan textuur, dat nog beter werkt om worsten en burgers te maken.

Burritos met koriander-pompoen pesto

Dit is weer eens een leuk recept om de kids in de keuken bij te betrekken. Amusement gegarandeerd!

Groenten-bonen mengsel

8 (maïs)tortilla’s
3 eetlepels olijfolie
1 kop zoete aardappel, in dobbelsteentjes gesneden, in de oven gebakken (of gekookt in weinig water)
1 rode paprika, in dobbelsteentjes
2 handenvol spinazie of andijvie, grof gesneden
450g (zwarte)bonen, gekookt of uit bokaal (water afgieten)
1 theelepel gemalen komijn
1/2 bokaal maïskorrels
1-2 eetlepels limoensap
1/2 eetlepel (zee)zout of naar smaak
1/2 theelepel korianderpoeder
1 theelepel chilipoeder, of naar smaak
1 theelepel gerookte paprikapoeder

Verhit de olie en bak langzaam de paprika met de specerijen gedurende 3 minuten. Voeg de andijvie of spinazie toe en bak nog even totdat ze zacht worden. Voeg de gekookte zoete aardappel, maïs en de bonen toe en roer goed, op een laag vuur, gedurende 5 minuten.

Koriander-Pompoen Pesto

1 kop verse korianderblaadjes
1/3 kop geroosterde pompoenzaden
2 eetlepels fijngesneden jalapeñopeper
2 eetlepels verse limoensap
1 theelepel mosterd
1/2 theelepel zout
(olijf)olie

Doe alle ingredienten in een keukenrobot, behalve de olie. Druk op “pulse” totdat alles tot een glad mengsel is gepureerd. Giet dan de olie langzaam (door de kleine opening van de deksel) in de keukenmachine, terwijl hij nog steeds aan het mixen is. Roer af en toe (met de machine af!) met een pannelikker, indien nodig. Doe de pesto in een kleine kom.

Burritosaus

50g tomatenpuree
2 eetlepels (olijf)olie
1 eetlepel cacaopoeder
300ml groentenbouillon
1 theelepel komijnpoeder
1/2 t.l. gemberpoeder
1 theelepel cayennepeper
1 theelepel gerookt paprikapoeder
1 eetlepel oregano
1 theelepel zout
1 eetlepel (mascobado)suiker
2 e.l. balsamicoazijn
1 eetlepel arrowroot of maizena

gerookte paprikapoeder

Verhit de olie in een steelpan en bak de komijn en gember gedurende 20 seconden. Voeg de tomatenpuree, cacaopoeder, suiker en de groentenbouillon toe. Laat de saus circa 15 minuten zachtjes koken. Breng de saus op smaak met de cayenne, paprikapoeder, zout en oregano en bind met de maizena, opgelost in 2 eetlepels balsamicoazijn. Goed roeren. Het moet de dikte hebben van tomatenketchup.


Smeer elke tortilla′s in met 1 eetlepel pesto en vul met het groenten-bonen mengsel. Zet ze in een ingevette bakvorm. Giet de saus op alle tortillas en bak ze 15 minuten in een voorverwarmde oven op 180°C. Een snelle optie voor wie de oven niet wil gebruiken is de tortillas één per één op te warmen in een bakpan en vullen met de groenten-bonen, pesto en saus.

Laat je je niet schrikken door de lange tekst hier. De saus en de pesto in dit recept zijn gemakkelijk te maken en kunnen gerust op voorhand gemaakt worden. Ze zijn minstens 1 week houdbaar, in de koelkast in een luchtdicht bewaardoos.

Babaganoush - aubergine smeersel

Ingrediënten

1 grote gegrilde/gebarbecuede aubergine (direct op het vuur geroosteerd)
2 sl tahin (sesampasta)
1 sl citroensap
1 sl olijfolie
1 tl gemalen komijn
2 tl gemalen koriander
zout & chilipeper
optioneel: groene of zwarte olijven, in kleine stukjes gesneden

Neem de aubergine met 2 grote barbecuevorken en rooster ze aan alle kanten op een vlam totdat de schil volledig zwart is en het vruchtvlees helemaal zacht. Je kan ze ook op de barbecue leggen en grillen totdat alle kanten zwart genoeg zijn en de schil komt vanzelf los komt van het auberginevlees. Laat ze maar afkoelen binnen een plastic zak. Vervolgens de schil verwijderen. Het vruchtvlees samen met de andere ingrediënten in de mixer tot een puree blenden met uitzondering van de olijven die op het einde toegevoegd mogen worden. Dit recept dient als smeersel voor op toastjes, als broodbeleg of bij salades of pastagerechten.

Er zijn verschillende soorten tahin en de beste merken vind ik vaak bij Turkse of Libanese winkels. Bij sommige natuurwinkels zijn er ook goede merken maar het belangrijkst om op te letten is dat het vers genoeg is en dat het geen bittere of ranzige smaak heeft.

Heb je geen tijd of mogelijkheid om de aubergine op het vuur of op een BBQ te grillen (mensen met een elektrische, keramische of inductie-kookplaat bvb), dan kan je ze gewoon in de oven grillen en nadien een gerookte smaak toevoegen door gerookte paprika of vloeibare rooksmaak (liquid smoke).

Couscouskroketjes geparfumeerd met rozemarijn

Ingrediënten

300 g couscous
300 g gekookte aardappelen
1½ tl gemalen koriander
2 e.l. fijn gesneden peterselie
2 e.l. verse rozemarijn, fijn gesneden
olijfolie
1 e.l. zout (of naar smaak)
cayenne peper
2 e.l. vers citroensap

2 el gebroken hazelnoten (optioneel)
1 ½ el gistvlokken (optioneel)
1 t.l. zest van een bio citroen

Couscous laten weken in water – voldoende zodat alle couscous onder water zit (hoeveel water hangt af van de soort couscous). Je kan dit proces versnellen door kokend water te gebruiken. Als de couscous zacht genoeg is, meng dat met de gekookte en geprakte aardappelen en met de andere ingrediënten. Kneedt het deeg in de gewenste vorm en bak in hete olie tot de kroketjes goudbruin zijn. Het hoeft geen friteuze te zijn, het mag op een bakpan, met een dun laag olie.

Je kan ook andere verse kruiden gebruiken hier i.p.v. rozemarijn. Koriander of munt bvb. kunnen heel lekker zijn. Je kan ook grof gemalen noten toevoegen.

Mais-paprika-palmhart blini’s

Ingrediënten

Beslag:

• 50g boekweitbloem
• 40g kikkererwten- of tarwebloem
• ½ tl gedroogde gist
• 1 t.l. zout
• ½ tl rietsuiker
• water (genoeg om een dik beslag te krijgen)
• 1 t.l. Koriander poeder
• 1 t.l. Ras-el-Hanout (Marokkaans kruidenmengsel)
• ½ tl nootmuskaat
• 3 e.l. Maïskorrels (gekookt of uit bokaal)
• 2 stengels palmharten in schijfjes gesneden
• ¼ klein rode paprika, in blokjes

Meng al de ingrediënten van het beslag goed en laat minstens 15 minuten inwerken. Snij de palmharten in dunne schijfjes en de paprika in heel kleine blokjes. Meng de mais, de palmharten en de paprika met het beslag. Vet een pannenkoekenpan in met olijfolie, laat eventjes opwarmen op een middelmatig vuur, en giet daarop kleine porties van het beslag , om kleine “pannenkoekjes” van te maken.

Serveer met tahin-munt dressing.

Ik koop enkel palmhart uit Fair Trade winkels of merken (Oxfam, Max Havelaar, enz), omdat die zijn kleinschalig geproduceerd, milieu-vriendelijker en er wordt een eerlijker prijs betaald aan de producenten. Een eerlijke handel bijdraagt aan een beter ontwikkeling in Zuiderse landen. 

Yakisoba noedels

Ingrediënten

200g gekookte soba noedels (boekweit noodles: glutenvrij)

Voor de saus:

100 ml sojasaus (of Coconut Aminos)
sap van een biocitroen
geraspte schil van een biocitroen
2 el (ahorn)siroop, of geweekte en gepureerde gedroogde rozijnen als zoetmiddel
1 tl verse geraspte gember
4 el tahin opgelost in 70 ml water
optioneel: 1 tl gemalen korianderzaadjes en nootmuskaat.

1/4 kleine witte kool - fijn gesneden
2 kleine rode paprika’s, julienne gesneden
3 wortels – geraspt
1/4 kleine knolselder - ook geraspt


Roer of blend alle ingrediënten voor de saus.


Wok de groenten tot ze al dente zijn. Voeg de noedels toe en laat het geheel nog een paar minuten bakken. Voeg de saus toe, en laat het geheel nog 2 minuutjes koken. Haal de pan van het vuur en garneer het gerecht met korianderblaadjes of (Thaise) basilicum.

Raita van broccoli

Dit is onze versie van de klassieke Indische raitasalade. In dit recept gebruiken we broccoli, maar je kan ook gerust aubergines, aardappel, komkommer, pompoen, bloemkool of andere groenten gebruiken.

Ingrediënten:

• 400 g gestoomde broccoli, in roosjes gesneden
• 200 g sojayoghurt (ofwel 100 ml sojaroom en een beetje citroensap)
• 50 g gedroogde kokos
• 1 el geraspte gember
• 1/2 groene chilipeper, heel fijn gesneden
• verse koriander of peterselie en zout naar smaak
• 1 tl mosterdzaad (optioneel)
• gistvlokken (optioneel)
• 1 e.l. olie

Kook de broccoli in een bodempje water, in een lage pan met deksel gedurend 5-7 minuten (het moet nog al dente blijven en mag niet bijna smelten). Door de broccoli op deze manier te stomen in plaats van te koken, behoudt ze veel beter haar smaak. Meng de sojayoghurt met het zout en de kokos. Verhit de olie in een kleine pan en strooi er de mosterdzaadjes in. Doe meteen een deksel op de pan, zodat de zaadjes niet over je hele fornuis springen. Wanneer ze niet meer springen, voeg je de gember en de peper toe. Roer gedurende een paar seconden. Giet dit kruidenmengsel bij de yoghurt en schep de broccoli erdoorheen. Voldoende roeren om de groenten gelijkmatig te bedekken met de rest.


Koel serveren.

Garneer met een takje peterselie of verse koriander.

Linzenrol met zongedroogde tomaten & verse koriander

Ingrediënten:

• 1 pak bladerdeeg in vierkant formaat
• 150 g rode linzen
• 1 blad laurier
• 1 kaffir limoenblad
• 2 curryblaadjes
• 1 tl korianderpoeder
• 1 tl citroenzest (vers geraspt)
• 1 tl verse gember
• 1 tl nootmuskaat
• 1 tl gedroogde salie
• 1 tl paprikapoeder
• ½ tl chilipeperolie
• 1 tl zout
• 1 sl citroensap
• verse korianderblaadjes of Thaise basilicum
• 6-8 zongedroogde tomaten, in kleine stukjes gesneden
• optioneel: stukjes gemarineerde olijven, seitan, of sojagehakt

Kook de linzen met de kruiden en specerijen, met water genoeg om het goed gaar te laten worden, zodat ze beginnen op te lossen in een puree. Als het mengsel nog steeds vloeibaar is, mag je een beetje semolina of havervlokken toevoegen tot je een stevige textuur krijgt.

Daarna kan je de verse korianderblaadjes, grof gesneden, toevoegen, samen met de stukjes zongedroogde tomaten en eventueel de gemarineerde olijven.

Andere opties van toevoegingen voor de vulling zijn stuks seitan, of gemarineerde sojagehakt. Als je geen liefhebber bent van verse koriander mag je ook andere verse kruiden gebruiken in plaats, zoals Thaise basilicum of verse rozemarijn, of salie.

Meng al de ingrediënten van de vulling en laat eventjes afkoelen, voordat je het mengsel in de bladerdeeg oprolt.

 Doe een beetje van het mengsel op een vierde van de bladerdeeg, in de lengte. Zorg dat evenveel vulling zit in de oppervlakte voordat je de deeg oprolt en dicht maakt.

Bak de rolletjes op een voorverwarmde oven op 200°C gedurend 15 minuten of totdat het goudbruin wordt.

Serveer met cranberrysaus, hoi-sin of granaatappel-dressing.

Noedles met pinda-tomatensaus, tofu en verse koriander

Ingrediënten:

• 1 pak gekookte noodles
• 2 e.l. tomatenpuree
• 300 ml tomatenpassata
• 2 laurierblaadjes
• pindakaas
• paprikapoeder
• 1 t.l. karwijzaadjes
• peperbollen
• zout
• korianderpoeder
• 2 wortels, heel fijn geraspt
• 1 rode paprika
• Cayennepeper
• tofu (ingevroren en ontdooid)
• verse koriander
• olijfolie

Giet de tomatenpassata in een sauspan samen met de laurierblaadjes, het korianderpoeder en paprikapoeder, en laat op een laag vuur sudderen gedurende 5-7 minuten, met een deksel. Voeg de pindakaas en de tomatenpuree toe, roer heel goed en breng op smaak met (cayenne)peper en zout. Zet de tofu een avond tevoren in de diepvries. Laat deze de volgende dag ontdooien en maak er kleine reepjes van. Bak ze met olie in een pan tot ze mooi krokant worden. Strooi er zout en eventueel (gerookte) paprikapoeder op de tofu reepjes wanneer ze van het vuur gehaald worden.

Rasp de wortels in een zeer fijne rasper en doe ze in een pan of wok met olijfolie en met de karwijzaden, roerbak tot ze bruin en krokant worden. Snij de paprika in lange reepjes en bak ze ook in een wok.

Kook de pasta volgens de instructies op de verpakking, en serveer met de pinda-tomatensaus, de groenten, tofu en garneer met grof gehakte, verse koriander.

P.S.:
De tofu krijgt een heel leuke, stevigere textuur als hij eerst ingevroren wordt en daarna ontdooid voor gebruik. Het is dan minder waterachtig en wordt gemakkelijker gebakken of gefrituurd. Je mag natuurlijk ook met kant-en-klare tofureepjes werken i.p.v. een blok tofu. In dat geval moet je gewoon de reepjes toevoegen aan jouw gerecht - eventjes lichtjes bakken om ze warm te maken.